वीरगञ्ज । वीरगञ्जस्थित नारायणी अस्पतालमा गए राति सर्ट सर्किटका कारण आइसियु र सीसीयु कक्षमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा गम्भीर अवस्थाका बिरामीहरूको जीवन जोखिममा परेको छ ।
अस्पताल प्रशासन, व्यवस्थापन समिति, मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट (मेसु) डा. चुमनलाल दास र निमित्त मेसु डा. चित्तरञ्जन साहको गैरजिम्मेवारी, असंवेदनशीलता र चरम लापरबाहीले सङ्कट थप जटिल बनेको छ ।
बिरामीहरू घण्टौँसम्म छटपटाउँदा पनि कुनै सहयोग नपाएको र कर्मचारीको अनुपस्थितिले स्थिति भयावह बनेको स्थानीय सञ्चारकर्मीले खुलासा गरेका छन् । घटनाले अस्पतालको नेतृत्व र व्यवस्थापनप्रति तीव्र आलोचना भएको छ ।
अस्पतालका अन्य वार्ड र कक्षहरूमा विद्युत् आपूर्ति कायम रहे पनि सर्ट सर्किटका कारण आइसियु र सीसीयुमा गए राति १० बजेदेखि नै बिजुली अवरुद्ध भएको थियो । यी कक्षमा उपचाररत करिब १८ जना गम्भीर बिरामीहरूको जीवन मेसिन र अक्सिजन आपूर्तिमा निर्भर थियो । विद्युत् बन्द हुँदा मेसिनहरू ठप्प भए, र बिरामीहरू मृत्युको मुखमा पुगे । सञ्चारकर्मी आबिद हुसैनका अनुसार, बिरामी र कुरुवाहरूले पटक–पटक विद्युत् सुचारु गर्न गुहार मागे, तर अस्पताल प्रशासन वा सम्बन्धित निकायले कुनै सुनुवाइ गरेन ।
“बिरामीहरू जीवन र मृत्युको दोसाँधमा थिए, तर सहयोग गर्न कोही थिएन । कुरुवाहरू मोबाइलको उज्यालोमा बिरामीको रेखदेख गरिरहेका थिए । यो दृश्यले अस्पताल प्रशासनको लापरबाही र असंवेदनशीलता छर्लङ्ग बनाएको छ,” हुसैनले भने ।
अस्पतालका मेसु डा. चुमनलाल दास सङ्कटको समयमा अस्पतालमा उपस्थित थिएनन् । स्रोतका अनुसार, डा. दास प्रायः अस्पतालमा भेटिँदैनन् र काठमाडौँ वा निजी काममा व्यस्त रहन्छन् । यस्तो गम्भीर अवस्थामा उनको अनुपस्थितिले अस्पताल नेतृत्वविहीन बनेको स्पष्ट हुन्छ । “मेसुको काम बिरामीको सुरक्षा र अस्पतालको व्यवस्थापन सुनिश्चित गर्नु हो । तर, डा. दास सधैँ बाहिरै हुन्छन् । बिरामीहरू मरिरहँदा उनी काठमाडौँमा रमाइलो गरिरहेका छन् । यो गैरजिम्मेवारीको पराकाष्ठा हो,” एक कुरुवाले आक्रोश व्यक्त गरे । डा. दासको यो बेवास्ताले उनको पदीय अक्षमता र नैतिक पतनलाई प्रस्ट पारेको छ ।
मेसुको अनुपस्थितिमा निमित्त मेसु डा. चित्तरञ्जन साहले जिम्मेवारी सम्हालेका थिए, तर उनको व्यवहार झनै निन्दनीय रह्यो । घटनाको समयमा उनी मस्त निद्रामा थिए । कर्मचारीहरूले घण्टौँपछि जानकारी गराउँदा पनि उनले बिरामीहरूप्रति कुनै चासो देखाएनन् । बरु, उनले बिरामीहरूलाई अन्य अस्पतालमा लैजान सुझाव दिँदै आफूले कुनै सहयोग गर्न नसक्ने गैरजिम्मेवारीपूर्ण जवाफ फर्काए । “मैले केही गर्न सक्दिन, बिरामीलाई अर्को अस्पताल लैजानुस्,” उनले भने । बिरामीहरूले पैसाको अभाव र सरकारी अस्पतालमै उपचारको आशा गरेको बताउँदा पनि उनले कुनै सहानुभूति देखाएनन् ।
“डा. साहले बिरामीको ज्यानको कुनै मतलब गरेनन् । उनले नारायणी अस्पताल किन खोलिएको हो भन्ने प्रश्नको जवाफसमेत दिन सकेनन् । यो त आपराधिक लापरबाही हो,” एक कुरुवाले गुनासो गरे । डा. साहले वीरगञ्जमै निजी अस्पताल सञ्चालन गर्ने भएकाले उनले सरकारी अस्पतालका बिरामीहरूलाई निजी अस्पतालमा लैजाने स्वार्थ राखेको आशङ्का स्थानीयले गरेका छन् । “उनको यो व्यवहारले पदीय दुरुपयोग र स्वार्थको गन्ध आउँछ । सरकारी अस्पताललाई कमजोर बनाएर आफ्नो निजी अस्पताल चलाउने नियत देखिन्छ,” एक स्थानीयले आरोप लगाए ।
नारायणी अस्पतालको व्यवस्थापन समितिको निष्क्रियता र लापरबाहीले सङ्कटलाई थप गम्भीर बनाएको छ । सर्ट सर्किट जस्तो आधारभूत समस्यालाई तत्काल समाधान गर्नुपर्नेमा समितिले कुनै प्रभावकारी कदम चालेन । अस्पतालमा जेनरेटर जस्ता वैकल्पिक विद्युत् आपूर्तिको व्यवस्था भए पनि त्यसको नियमित मर्मत र सञ्चालनमा ध्यान नदिइनुले समितिको अक्षमता छताछुल्ल भएको छ । “जेनरेटर छ, तर बिग्रिएको अवस्थामा छ । व्यवस्थापन समितिले यस्ता आधारभूत कुरामा किन ध्यान दिँदैन? बिरामीको ज्यानमाथि खेलबाड गर्नु उनीहरूको काम हो?” एक कर्मचारीले प्रश्न गरे । समितिको उदासीनताले बिरामीहरूको जीवनमाथि प्रत्यक्ष असर परेको छ ।
नारायणी अस्पताल वीरगञ्ज र आसपासका क्षेत्रका गरिब र निमुखा बिरामीहरूका लागि सस्तो र सुलभ उपचारको एक मात्र आशाको केन्द्र हो । तर, प्रशासन, व्यवस्थापन समिति र नेतृत्वको चरम लापरबाहीले नागरिकको आशामाथि ठूलो धोका भएको छ । “हामी गरिबहरू यहाँ उपचारको आशामा आउँछौँ, तर यहाँ त हाम्रो ज्यानै जोखिममा पर्छ । कर्मचारी छैनन्, डाक्टर बिरामीको वास्ता गर्दैनन्, र प्रशासन त झनै गायब छ,” एक कुरुवाले आक्रोश व्यक्त गरे । आइसियुमा कर्मचारीको अनुपस्थिति र कुरुवाहरूले मोबाइलको टर्चमा बिरामीको स्याहार गर्नुपर्ने अवस्थाले अस्पतालको व्यवस्थापनको दयनीय चित्र प्रस्तुत गरेको छ ।
घटनाले नारायणी अस्पतालको प्रशासन, व्यवस्थापन समिति, मेसु डा. चुमनलाल दास र निमित्त मेसु डा. चित्तरञ्जन साहप्रति स्थानीय बासिन्दा र बिरामीका कुरुवाहरू आक्रोशित बनेका छन् । डा. दासको अनुपस्थिति, डा. साहको असंवेदनशील र स्वार्थप्रेरित व्यवहार, र व्यवस्थापन समितिको निष्क्रियताले अस्पताललाई मृत्युको पासो बनाएको आरोप लागेको छ । “अस्पताल हो कि मृत्युको क्याम्प? मेसु र निमित्त मेसुले तत्काल राजीनामा दिनुपर्छ, र व्यवस्थापन समितिलाई विघटन गर्नुपर्छ,” एक सामाजिक कार्यकर्ताले माग गरे ।
स्थानीयले घटनाको छानबिन गरी दोषीमाथि कडा कारबाही गर्न माग गरेका छन् । साथै, अस्पतालमा विद्युत् आपूर्तिको वैकल्पिक व्यवस्था, मेसिन र जेनरेटरको नियमित मर्मत, र आपत्कालीन योजनाको तत्काल कार्यान्वयन गर्नुपर्ने जोडदार माग उठेको छ । “यस्तो लापरबाहीले बिरामीको ज्यान गइरहँदा पनि प्रशासन किन मौन छ? स्वास्थ्य मन्त्रालय र स्थानीय प्रशासनले तत्काल कदम चाल्नुपर्छ,” एक स्थानीयले भने ।
नारायणी अस्पतालमा गए रातिको सर्ट सर्किट र त्यसले निम्त्याएको विद्युत् सङ्कटले अस्पताल प्रशासन, व्यवस्थापन समिति, मेसु र निमित्त मेसुको चरम लापरबाही र असंवेदनशीलतालाई छताछुल्ल बनाएको छ । आइसियु र सीसीयुमा कर्मचारीको अनुपस्थिति, विद्युत् आपूर्तिको वैकल्पिक व्यवस्थाको अभाव, र नेतृत्वको गैरजिम्मेवारीले बिरामीहरूको जीवनमाथि खेलबाड भएको छ । घटनाले सरकारी स्वास्थ्य सेवाको दयनीय अवस्था र नारायणी अस्पतालको नेतृत्वको अक्षमतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । यस्ता घटनाहरूलाई रोक्न र जबाफदेही नेतृत्व सुनिश्चित गर्न तत्काल कदम चालिएन भने, गरिब र निमुखा बिरामीहरूको भरोसाको केन्द्र रहेको नारायणी अस्पतालप्रति विश्वास पूर्ण रूपमा गुम्ने खतरा छ ।
